ʻO wai ka mea hiki ke helu a hiki i ka ʻumi?

by

Hoʻohālike ʻia e

kiʻi-ʻike
kiʻi-ʻike

I ka wā ma mua, i loko o ka ululāʻau, ua hoʻomaka ka Mōʻī Leopard e noʻonoʻo e pili ana i ka wā e hiki mai ana.

Ua manaʻo ʻo ia, "Ke ʻelemakule nei au a i kekahi lā, e make ana au. Pono ke aliʻi naʻauao e koho i kahi hope i ka wā ʻōpiopio a olakino."

Akā, pehea lā e hiki ai i ke Aliʻi Leopadi ke koho? Ua aloha like ʻo ia i nā lālā a pau o ke aupuni holoholona!

  1. Inā ʻoe e koho i kahi alakaʻi, he aha nā mākau āu e makemake ai iā lākou?
  2. E kuhi i ka mea a ka Leopadi e ʻimi nei i kahi mea pani. Manaʻo ʻoe e ʻimi ʻo ia i ka holoholona nui loa, ka wikiwiki loa, a i ʻole ka holoholona aloha loa?
  3. E helu pū i nā kumu lāʻau a pau āu e ʻike ai. Hiki iā ʻoe ke helu i kēlā kiʻekiʻe?
kiʻi-ʻike

Ua loaʻa i ke Aliʻi Leopard kahi manaʻo. Hoʻouna akula ʻo ia i kāna mau ʻelele i loko o nā ululāʻau. Ua ʻōlelo ʻo ia iā lākou e noi aku i nā holoholona a pau o ke aupuni e hele mai i ka hale aliʻi.

E hana ana ʻo ia i kahi pāʻina nui a e hoʻolaha ana ʻo ia i kahi hoʻolaha koʻikoʻi.

Holo akula nā ʻelele i nā kihi ʻehā o ka ululāʻau.

  1. ʻEhia mau ʻelele a ke Aliʻi? Ua lawa anei e hele i nā kihi ʻehā? ʻEhia mau mea hou aʻe āna e pono ai?
  2. Manaʻo ʻoe he ʻehā kihi ko ka nahele?
  3. He aha ka manaʻo o ka mea kākau ma ka ʻōlelo "nā kihi ʻehā o ka nahele?" Inā ʻaʻohe kihi ʻehā o nā nahele, he aha ke ʻano o lākou?
kiʻi-ʻike

I ka pō o ka pāʻina, aia nā holoholona a pau ma ka hale aliʻi. Ua hīmeni a hula lākou a hauʻoli nui.

Ma hope o ka piʻi ʻana o ka mahina ma luna o nā kumulāʻau, hele maila ʻo King Leopard a kū ihola ma waenakonu o ke ākea. Ua hoʻōki nā holoholona i kā lākou mele a me ka hula ʻana. Ua hoʻolohe mālie lākou i ka hoʻomaka ʻana o ko lākou mōʻī e ʻōlelo.

  1. Ehia mau holoholona hiki iā ʻoe ke helu ma kēia kiʻi? He nui aku nā holoholona a i ʻole nā ​​kumulāʻau?
  2. Ehia mau holoholona āu e manaʻo nei i loko o ka nahele? 10, 20, 30, ... ? ʻO ka maʻamau, he mau haneli a he mau tausani paha o nā holoholona i loko o ka nahele, no laila he pāʻina nui loa kēia!
  3. Ua ʻike anei ʻoe i kahi hula holoholona ʻaʻole kanaka?
kiʻi-ʻike

Ua hoʻomaʻemaʻe ʻo ia i kona puʻu a ʻōlelo akula, "Ua noʻonoʻo wau ua hiki i ka manawa noʻu e koho ai i kahi pani.
Akā, no koʻu aloha like iā ʻoukou a pau, ʻaʻole hiki iaʻu ke hoʻoholo i ka mea kūpono loa ma waena o ʻoukou. No laila, ua hoʻoholo wau e ʻae i kahi hoʻokūkū e hoʻoholo noʻu.

  1. ʻO kekahi o kēia mau holoholona e hahai pinepine i kekahi o kēia mau holoholona ʻē aʻe. Hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i kekahi mau laʻana ma kēia kiʻi o nā holoholona e hahai holoholona ana a me nā mea ʻē aʻe e hahai ʻia?
  2. He aha ke ʻano hoʻokūkū e kūpono no ke koho ʻana i kahi mea pani? E loaʻa anei iā ʻoe kahi heihei e ʻike ai i ka mea hiki ke holo wikiwiki loa a lōʻihi loa paha?
  3. He aha nā hoʻokūkū maikaʻi inā makemake ʻoe e ʻimi i ka mea nui loa a i ʻole ka mea ikaika loa?
kiʻi-ʻike

Hāpai aʻela ke Aliʻi Leopadi i kahi ihe. ʻĪ maila ia, “ʻO ka mea mua i waena o ʻoukou e hiki ke hoʻolei i kēia ihe.”
i luna i ka lani a helu a hiki i ka ʻumi ma mua o ka pā ʻana i ka honua, ʻo ia koʻu hope."

  1. E hoʻopuka mai anei kēia hoʻokūkū i kahi mea pani maikaʻi? E wānana i ka holoholona e lanakila.
  2. He mau kaha ko kekahi o nā ʻili holoholona, ​​he mau kiko ko kekahi, he mau ʻāpana kekahi, a hoʻokahi wale nō kala ko kekahi. Ke ʻike nei ʻoe i kekahi e pili ana i nā kala ʻelua?
  3. ʻEhia o kēia mau holoholona he mau pepeiaohao, pepeiaohao, a i ʻole he mau niho? He nui aku anei kēia mau holoholona ma mua o nā holoholona ʻē aʻe ma kēia ʻaoʻao?
kiʻi-ʻike

I ka pau ʻana o ke kamaʻilio ʻana a ka Leopadi, ua lohe nā holoholona i kahi walaʻau nui mai hope o lākou. Huli aʻela lākou a ʻike akula i kahi ʻelepani e hehi ana ma waena o ka lehulehu i mua.

"E hele aku ʻoe ma mua oʻu. ʻO wau ka mea nui loa, ʻo wau ke aliʻi," wahi a ʻElepani.

  1. Ua hoʻolohe anei ka ʻElepani i ke Aliʻi? ʻO ka lilo ʻana anei ka mea nui loa i ke Aliʻi?
  2. Ke loaʻa iā kākou ko kākou mau manaʻo ponoʻī e pili ana i ke ʻano o kekahi mea, i kekahi manawa, ʻaʻole kākou e hoʻolohe i nā poʻe ʻē aʻe. Hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i kahi manawa āu i like ai me ka ʻelepani a ʻaʻole ʻoe i hoʻolohe pono?
  3. Ua kapa pinepine ʻia ka liona ʻo ke Aliʻi o ka Ululāʻau. Manaʻo ʻoe e lanakila ka liona i kēia hoʻokūkū a lilo i aliʻi e hiki mai ana?
kiʻi-ʻike

Ua lawe ʻo ʻElepani i ka ihe a hāpai aʻela me kona kino. Ua hāpai aʻela ʻo ia i kona poʻo i hope a hoʻolei akula i ka ihe i luna i ka lewa. “ʻEkahi! ʻElua! ʻEkolu! ʻAuē!” i uwē ai ʻo ʻElepani.

Ua ku ka ihe i ka honua ma ka helu ʻekolu. Ua huhū ka ʻElepani a hoʻomaka e hehi. ʻĪ akula ke Aliʻi Leopadi iā ia, "Ua loaʻa iā ʻoe kou manawa kūpono."

A no laila ua pono ʻo Elephant e haʻalele.

  1. He kōkua anei ka huhū ke eo ʻoe? Pehea kou manaʻo a he aha kāu e hōʻike ai i nā poʻe ʻē aʻe ke eo ʻoe?
  2. He nui nā holoholona ʻehā wāwae ma kēia kiʻi. E inoa i kekahi mau holoholona ʻaʻohe o lākou wāwae ʻehā.
  3. ʻO ka helu ʻē kahi helu i hiki ʻole ke hoʻokaʻawale ʻia i ʻelua ʻāpana like - he laʻana ʻo 7. Hiki iā ʻoe ke noʻonoʻo i kekahi mau holoholona me ka helu ʻē o nā lima a i ʻole nā ​​wāwae?
kiʻi-ʻike

Ma hope o ka haʻalele ʻana o ka ʻElepani, hoʻomaka nā holoholona e kamaʻilio me ka pīhoihoi i waena o lākou iho. Ua hoʻopilikia hou ʻia lākou e kahi walaʻau nui e puka mai ana mai ke kua o ka lehulehu.

Ua holo wikiwiki mai ka puaʻa hihiu me ka ʻōlelo ʻana, "E hele aku ʻoe ma ke ala oʻu. E hele aku ʻoe ma ke ala oʻu. E lilo ana au i mōʻī. Loaʻa iaʻu nā ʻiʻo nui loa. ʻO wau ka ikaika loa. Pono wau e lilo i mōʻī."

  1. ʻAʻole hoʻi i hoʻolohe ʻo Boar i ke Aliʻi. Manaʻo ʻoe makemake ke Aliʻi i kahi mea ikaika loa?
  2. Manaʻo ʻoe he pono i nā alakaʻi ke lilo i poʻe hoʻolohe maikaʻi e kōkua iā lākou e ʻike pehea e alakaʻi ai?
  3. Ma kēia kiʻi, hoʻokahi wale nō o ka hapa nui o nā holoholona. Hiki iā ʻoe ke ʻike i nā holoholona i ʻoi aku ma mua o hoʻokahi?
kiʻi-ʻike

Ua hilinaʻi hope ʻo Boar, ua ʻūmiʻi i ka ihe, a hoʻolei akula i ka lewa. “ʻEkahi! ʻElua! ʻEkolu! ʻEhā! ʻElima! ʻAuē!” i kāhea aku ai ʻo ia.

Ua hāʻule ka ihe ma ka helu ʻelima. Ua huhū loa ʻo ia. Ua puhi aʻela ʻo ia i ka ʻā a hoʻolei akula i nā ao lepo i ka lewa.

ʻĪ akula ka Leopadi iā ia, “E ka puaʻa hihiu, hoʻokahi wale nō kāu hoʻolei ʻana a ua loaʻa iā ʻoe kou manawa kūpono.” Pono ka puaʻa hihiu e haʻalele.

  1. He alakaʻi maikaʻi paha ka holoholona e huhū ke eo?
  2. I kēia manawa, me he mea lā ke hoʻopau nei ka hoʻokūkū a ke Aliʻi i nā alakaʻi ʻilihune. Ke holo pono nei ka hoʻokūkū! ʻO wai kou manaʻo e lanakila?
  3. ʻOkoʻa kekahi mau moʻolelo mai ka mea maoli. Hana kēia moʻolelo i kēlā ma nā ʻano he nui. ʻAʻohe manamana lima o ka puaʻa! Pehea lā e hiki ai i ka puaʻa ke ʻūmi i ka ihe a hoʻolei aku? Ua ʻike anei ʻoe i nā ʻano ʻē aʻe i manaʻo ʻia ai kēia moʻolelo he mea maoli ʻole?
kiʻi-ʻike

Ma hope o kēlā, hoʻomaka nā holoholona e ʻōlelo i nā mea e like me, "He paʻakikī kēia hoʻokūkū! ʻAʻole hiki i ka ʻElepani ke hana, a he nui loa ʻo ia. ʻAʻole hiki i ka puaʻa ke hana, a he ikaika loa ʻo ia. ʻAʻohe mea hiki ke lanakila i kēia hoʻokūkū!"

Ma ia manawa koke nō, lohe lākou i kekahi leo ʻē aʻe mai ke kua mai o ka lehulehu. I ka nānā ʻana o nā holoholona a puni, ʻaʻole hiki iā lākou ke manaʻoʻiʻo i ko lākou mau maka.

  1. He aha ka mea kūikawā e pili ana i ke kūlana o ke kino o kēia mau holoholona?
  2. E helu i ka nui o nā holoholona i ka hiki iā ʻoe. ʻElua mau maka o kēlā me kēia holoholona, ​​no laila hiki iā ʻoe ke pāpālua i kēlā helu e ʻike ai i ka huina o nā maka. Hiki iā ʻoe ke helu i nā maka ma ka helu ʻana ma 2!
  3. Hiki iā ʻoe ke helu i nā wāwae a pau ma ka hoʻonui ʻana i ka helu o nā holoholona me 4, e kāpae i ka helu ʻana me 4, a i ʻole ma ka pāpālua ʻana i ka helu o nā maka! ʻO wai kāu e makemake nui ai? No ke aha e hana ai kēia?
kiʻi-ʻike

ʻIke akula lākou i kahi ʻape nui e hele mai ana i mua. I ka neʻe ʻana o ʻape, oli aʻela ʻo ia, “Hiki iaʻu ke hana. Ua ʻike au hiki iaʻu ke hana. Hiki iaʻu ke hana.”

Lālau ʻo Ape i ka ihe a hoʻi hope i luna. Huki aʻela ʻo ia i kona lima i hope, holo akula i mua, lele aʻela i ka lewa a hoʻolei akula i ka ihe i ka lewa.

"ʻEkahi! ʻElua! ʻEkolu! ʻEhā! ʻElima! ʻEono! ʻEhiku! ʻAuē!" i kāhea aku ai ʻo ʻApe.

  1. No ke aha i hoʻomaka ai ʻo Ape ma ka ʻōlelo ʻana "Hiki iaʻu ke hana?" ʻO ka loaʻa ʻana o ka hilinaʻi e kōkua pinepine i ka holomua.
  2. Hiki i kou ʻano ke hana i kahi ʻokoʻa nui! Ua hoʻomaka anei ʻoe e hana i kekahi mea ma ka ʻōlelo ʻana iā ʻoe iho ʻaʻole hiki iā ʻoe ke hana - ua kōkua anei ia a i ʻole ua keʻakeʻa paha iā ʻoe?
  3. ʻEhia ke kiʻekiʻe i hiki iā Ape ke helu ma mua o ka hiki i ka Boar ke helu ma mua o ka pae ʻana o ka ihe?
kiʻi-ʻike

Ua ku ka ihe i ka honua ma ka helu ʻehiku.

Ua huhū ʻo Ape. Ua huhū loa ʻo ia a hoʻomaka ʻo ia e huli a puni, e hoʻopiʻi ana a hana i nā ʻano kumu like ʻole.

Akā, ua ʻōlelo aku ke Aliʻi Leopadi iā ia, "ʻAʻole, e ʻApe, hoʻokahi wale nō manawa kūpono āu e loaʻa ai." A no laila, pono ka ʻape e haʻalele.

  1. A hiki i kēia manawa, ʻaʻohe holoholona i hana ia mea. E haku i kahi hopena no kēia moʻolelo. E noʻonoʻo paha i kahi ala e hiki ai i kahi holoholona ke lanakila, hoʻololi i ka hoʻokūkū, a i ʻole e noʻonoʻo i ka mea e hana ai inā ʻaʻohe holoholona e hiki ke lanakila.
  2. ʻEhia ka lōʻihi o kou helu ʻana a hiki i ka ʻumi? Manaʻo ʻoe hiki iā ʻoe ke hoʻolei i kahi mea i ka lewa no ka manawa kūpono e helu ai a hiki i ka ʻumi?
  3. E hoʻohana i ko lākou mau helehelena e wehewehe i ka manaʻo o kēlā me kēia holoholona ma kēia kiʻi.
kiʻi-ʻike

Huli aʻela kekahi o nā holoholona a hoʻomaka e hoʻi i ka home. I ko lākou hele ʻana, ʻike akula lākou i kahi antelope liʻiliʻi e hele mai ana ma waena o ka lehulehu. I kona holo ʻana, ʻī akula ʻo ia, "E kali, e kali, e ʻae mai iaʻu e hoʻāʻo. Hiki iaʻu ke hana. Hiki iaʻu ke hana. E ʻae mai iaʻu e hoʻāʻo."

I ka lohe ʻana o nā holoholona i kāna mau ʻōlelo, hoʻomaka lākou e ʻakaʻaka a pau.

  1. No ke aha i ʻakaʻaka ai nā holoholona ʻē aʻe i ka antelope liʻiliʻi? Ua lokomaikaʻi anei lākou?
  2. He aha ke akamai o ka antelope i loaʻa ʻole i nā mea ʻē aʻe?
  3. Ua ʻike anei ʻoe i nā kānaka e ʻakaʻaka ana i kekahi a manaʻo wale e hana maikaʻi ʻole ana kēlā kanaka? Pehea ka manaʻo o ke kanaka?
kiʻi-ʻike

Lele aʻela ʻo King Leopard i luna a kāhea akula me ka huhū. “E hoʻōki! Mai hoʻohenehene iā Antelope! ʻO wai ka mea e ʻōlelo aku ʻaʻole hiki i nā holoholona liʻiliʻi ke hana i nā mea hiki i nā holoholona nui ke hana? Inā makemake ʻo Antelope e loaʻa kahi manawa kūpono, e hāʻawi ʻia iā ia ka manawa like me nā holoholona a pau. No laila e kū i hope a e hoʻokuʻu iā Antelope e hoʻolei i ka ihe.”

  1. Me he mea lā he mea kupanaha e hiki mai ana. He aha kou manaʻo e kupanaha ai e pili ana iā Antelope?
  2. Mālama ke alakaʻi maikaʻi i nā kānaka a pau. Manaʻo ʻoe he alakaʻi maikaʻi ʻo King Leopard?
  3. E noʻonoʻo i kahi alakaʻi maikaʻi āu i ʻike ai. E wehewehe i kekahi mau ʻano āu e manaʻo ai e hoʻolilo i kēlā kanaka i alakaʻi maikaʻi.
kiʻi-ʻike

Kūlou ʻo Antelope i kona mōʻī, huli aʻela a lawe i ka ihe ma kona waha. Ua hoʻi hope ʻo ia, a me ka ikaika a pau i loko o kona kino liʻiliʻi, hoʻomaka ʻo ia e holo. I kona hiki ʻana i waenakonu o ke ākea, lele kiʻekiʻe ʻo ia.

Hāwanawana hohonu ʻo ia, hoʻokuʻu i ka ihe a kāhea akula, "ʻElima a ʻelima he ʻumi." Kū ka ihe i ka honua.

  1. ʻO ka makemakika ka mea kupanaha! Ua hoʻohana ʻo Antelope i kona akamai a me ka mana o ka makemakika e lanakila ai i ka hoʻokūkū!
  2. E noʻonoʻo i kekahi mau hui pū ʻana o nā helu e hoʻohui i ka ʻumi. Ehia mau ala e hiki ai iā ʻoe ke noʻonoʻo?
  3. E hoʻāʻo i kekahi mau helu liʻiliʻi, e like me ʻekolu, ʻehā, a ʻelima paha, a e ʻike i nā ala āpau e hoʻohui ai i nā hui pū ʻana o nā helu i kēlā mau huina. Ke ʻike nei ʻoe i kekahi mau ʻano e hiki ke mālama i kou manawa? ʻO ka ʻike ʻana i nā ʻano hoihoi ke ʻano o ka makemakika!
kiʻi-ʻike

Ua noho mālie nā holoholona. Ua huikau lākou. Ua wehewehe ʻo King Leopard, "ʻAe, e Antelope! ʻO ka ʻelima me ka ʻelima kekahi ala e hiki ai i ka ʻumi. ʻAʻole hoʻokahi ala e helu ai a hiki i ka ʻumi."

ʻAʻole ka hoʻokūkū e ʻimi i ka holoholona nui loa a ikaika loa paha. He hoʻokūkū ia e ʻimi ai
ka holoholona akamai loa! Pēlā i lilo ai ʻo Antelope i mōʻīwahine i ka wā i make ai ka leopadi.

  1. Ua hoʻolohe pono ʻo Antelope i nā lula a loaʻa iā ia kahi hopena hou. Ua kolohe anei ʻo Antelope a ua akamai paha ʻo ia?
  2. Inā noi mai kekahi iā ʻoe e helu a hiki i ka ʻumi, e helu anei ʻoe ma ka 1, 2, 5, a i ʻole 10? He aha ka mea e hana ʻia inā helu ʻoe ma ka 3 a i ʻole 4? No ke aha i puka ʻole ai kēlā mau helu i ka like?
  3. Hoʻokahi pinepine ka manaʻo o kahi hui kanaka i kahi mea a hala i kahi ala maikaʻi e hoʻoponopono ai i kahi pilikia. ʻIke nā mea hoʻoponopono pilikia maikaʻi i nā ala hou e hoʻokokoke aku ai i nā pilikia!

Ua noa iā ʻoe ke hoʻoiho, kope, unuhi a hoʻololi paha i kēia moʻolelo a hoʻohana i nā kiʻi inā ʻoe e hoʻopili i kēia ʻano:

ʻO wai ka mea hiki ke helu a hiki i ka ʻumi?
Mea kākau — Athieno Gertrude lāua ʻo Owino Ogot
Unuhi — ʻAthieno Gertrude lāua ʻo Owino Ogot
Kiʻi — Salim Kasamba
ʻŌlelo — Pelekania
Pae — Nā paukū lōʻihi
© African Storybook Initiative 2017
Nā Mea Maʻamau Hana: Attribution 4.0
Puna www.africanstorybook.org

Prev
Page 1 o 17
Aʻe