ईएफएम स्वयंसेवकांचा गौरव

अर्ली फॅमिली मॅथमधील प्रत्येकजण मानधन न घेणारा स्वयंसेवक आहे. प्रत्येकजण. गेल्या तीन महिन्यांपासून मी आमच्या काही अद्भुत स्वयंसेवकांचा गौरव करत आलो आहे, आणि नव्या वर्षातही मी ही परंपरा पुढे चालू ठेवत आहे.

अरबी - हाला, ऍनी, लामा, सैद, साम, आणि शिरीन

उजवीकडून डावीकडे लिहिण्याच्या लिपीमुळे, अरबी भाषा EFM साठी शिकवणे आव्हानात्मक होते. तथापि, ही भाषा वगळण्याइतकी महत्त्वपूर्ण देखील आहे. सुदैवाने, आमच्याकडे काही उत्कृष्ट अनुवादक होते, जे सुरुवातीच्या काही कठीण काळात आमच्यासोबत खंबीरपणे उभे राहिले. त्यांच्या अथक परिश्रमामुळे, सर्व कथापुस्तके आणि 'स्टेजेस' आता अनुवादित झाली असून ती आमच्या वेबसाइटवर तसेच आमच्या EFM मोबाइल ॲपमध्ये उपलब्ध आहेत.

विशेषतः शिरीनने प्रूफरीडिंग आणि भाषांतर या दोन्ही कामांमध्ये प्रचंड मेहनत घेतली आहे. एकदा, मी शिरीन आणि तिच्या पतीशी बोलत असताना, त्याने मला गणिताच्या शिक्षणाबद्दलचा आतापर्यंतचा सर्वात वाईट किस्सा सांगितला. लहानपणी, सुदानमधील शाळेत तो गुणाकाराचे पाढे शिकत होता आणि त्याने त्याच्या गणिताच्या शिक्षकाला विचारले की, जेव्हा हातातील कॅल्क्युलेटरने हे काम इतक्या सहजपणे होऊ शकते, तेव्हा हे पाढे पाठ करण्याची काय गरज आहे? त्याला दिलेले उत्तर होते: पाच फटके! मला सहसा आमचे स्वयंसेवक त्यांच्या गणिताच्या भूतकाळाबद्दल सांगत असलेल्या गोष्टी आवडतात, पण ही गोष्ट हृदयद्रावक होती.

लहान मुलांसाठी कार्यक्रम

ड्यूकमध्ये गणितात पीएचडी आणि अध्यापन केल्यानंतर, मी १५ वर्षे व्यावसायिक प्रोग्रामर म्हणून काम केले. मला असे नवीन सॉफ्टवेअर तयार करायला आवडायचे, जे जिवंत होऊन मनोरंजक कामे करू शकेल (उदा. विमानांना मार्गदर्शन करणे आणि औषध शोधासाठी आण्विक मॉडेलिंग करणे). शैक्षणिक फायद्यांसाठी मुलांना प्रोग्रामिंगची ओळख करून देण्याचे अनेक समर्थक आहेत. दुसरीकडे, मला ठामपणे वाटते की अगदी लहान मुले अशा सामाजिक परिस्थितीत असावीत जिथे ते खऱ्या वस्तूंना स्पर्श करून त्यांचा अनुभव घेऊ शकतील आणि त्यांचे चेहरे इलेक्ट्रॉनिक स्क्रीनला खिळलेले नसावेत.

तर, संमिश्र भावनांसह मी या महिन्याच्या वृत्तपत्रिकेच्या विषयाकडे वळत आहे. याचे एक सोपे उत्तर म्हणजे, खूप लहान मुलांना प्रोग्रामिंग करू देऊ नये आणि मूल किमान ८ वर्षांचे होईपर्यंत थांबावे. मुले गटांमध्येही प्रोग्रामिंग करू शकतात आणि यामुळे खूप मजा येऊ शकते. तथापि, मुलांची प्रवृत्ती अशी असते की ते स्वतःहून तासन्तास प्रोग्रामिंग करत बसतात, जे लहान मुलांसाठी दुर्दैवी आहे.

प्रोग्रामिंगचे फायदे काय आहेत?

जेव्हा प्रोग्रामिंगची ओळख योग्य प्रकारे करून दिली जाते, तेव्हा ते अत्यंत आकर्षक ठरू शकते आणि तार्किक विचार शिकण्याचा एक चित्तवेधक मार्ग बनते. ज्याप्रमाणे खेळ खेळणे हा मुलाला समस्या सोडवण्याची ओळख करून देण्याचा एक नैसर्गिक मार्ग आहे, त्याचप्रमाणे एखादा प्रोग्राम योग्यरित्या कसा चालवायचा हे समजून घेतल्याने, मुलाला त्याच्या तर्काच्या अचूकतेची आणि प्रोग्राममधील चुका दुरुस्त करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या समस्या निराकरण क्षमतेची थेट जाणीव होते.

जेव्हा एखाद्या प्रोग्रामने एखादी वस्तू दुसऱ्या वस्तूच्या मागे हलवायची असते, आणि त्याऐवजी ती वस्तू पूर्णपणे वेगळ्याच ठिकाणी पोहोचते, तेव्हा प्रोग्रामरला एका अशा निर्विवाद सत्याचा सामना करावा लागतो, जे थेट त्याच्यासमोर येते आणि ते दुसऱ्या कोणीतरी 'सांगितले' म्हणून घडलेले नसते. त्यांची तार्किक विचारसरणी का कार्य करते किंवा का नाही, याचा त्यांना प्रत्यक्ष अनुभव मिळतो आणि आपले प्रोग्राम पुन्हा लिहून (कदाचित त्यात काही गंमतीशीर बदल किंवा सुधारणा करून) त्यांना आपल्या कल्पनांशी खेळण्याची संधी मिळते.

जेव्हा एखादे मूल एखादा प्रोग्राम चालवते, अगदी साधी गोष्ट करण्यासाठी जरी, तरी त्या मुलाला तसाच जादुई अनुभव येतो जसा मला माझे प्रोग्राम चालवताना आला होता.

सुरुवातीचे प्रोग्रामिंग वातावरण

आजकाल मुलांसाठी अनेक सोपी प्रोग्रामिंग वातावरणं तयार केली जातात, जेणेकरून ते पटकन असे प्रोग्राम बनवायला सुरुवात करू शकतील जे त्यांना दिसणाऱ्या आणि ज्यांच्याशी ते संवाद साधू शकतात अशा गोष्टी करतात, आणि हे अनेकदा गोष्टींच्या पुस्तकांसारख्या परिस्थितीत घडते. हे सहसा प्रोग्रामिंग भाषेबद्दल जास्त अमूर्त माहिती न शिकता केले जाते. अशी वातावरणं इतकी जास्त आहेत की त्या सर्वांचा आढावा घेणे किंवा त्यांना योग्य न्याय देणे माझ्यासाठी शक्य नाही.

मुलांसाठी प्रोग्रामिंग सोपे करण्याचे सर्वसाधारण तंत्र म्हणजे ग्राफिकल कोडिंग ब्लॉक्स वापरणे, जे इलेक्ट्रॉनिक स्क्रीनवर एकमेकांना जोडले जातात. यामुळे ते ब्लॉक्स कसे एकत्र जोडायचे आणि ते काय करतात हे समजणे सोपे होते. कोडिंग ब्लॉक्समुळे मोठ्या संकल्पना समजायला सोप्या होतात, तसेच टायपिंगमधील चुका आणि योग्य सिंटॅक्स व वापराविषयीची चिंताही दूर होते. यासाठी 'ॲलिस' आणि 'स्क्रॅच' ही दोन प्रमुख मोफत माध्यमे आहेत. 'स्नॅप' आणि 'ब्लॉकली' ही सुद्धा लोकप्रिय मोफत ब्लॉक कोडिंग माध्यमे आहेत, पण मी त्यांचा विचार करणार नाही.

आलिस

अॅलिस कार्नेगी मेलन विद्यापीठाकडून https:// येथे विनामूल्य उपलब्ध आहे.www.Alice.orgजरी त्यांच्या अपेक्षेनुसार याचा वापर माध्यमिक शाळेतील विद्यार्थ्यांपासून पुढे केला जाईल, तरी थोड्या लहान मुलांसोबतही याचा प्रभावीपणे वापर केला जाऊ शकतो.
त्यांच्या वेबसाइटवरून घेतलेले ॲलिसचे सर्वसाधारण वर्णन येथे दिले आहे:

अॅलिस हे एक नाविन्यपूर्ण ब्लॉक-आधारित प्रोग्रामिंग वातावरण आहे, जे 3D मध्ये ॲनिमेशन तयार करणे, संवादात्मक कथा तयार करणे किंवा साधे गेम्स प्रोग्राम करणे सोपे करते. अनेक कोडे-आधारित कोडिंग ॲप्लिकेशन्सच्या विपरीत, अॅलिस सर्जनशील शोधाद्वारे शिकण्यास प्रवृत्त करते. अॅलिसची रचना तार्किक आणि संगणकीय विचार कौशल्ये, प्रोग्रामिंगची मूलभूत तत्त्वे शिकवण्यासाठी आणि ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड प्रोग्रामिंगची पहिली ओळख करून देण्यासाठी केली आहे.

स्क्रॅच

स्क्रॅच विनामूल्य आहे आणि एमआयटी मीडिया लॅबमध्ये विकसित केले गेले. त्याचा वापरकर्त्यांचा एक खूप मोठा समुदाय आहे. ॲलिसप्रमाणेच, ही एक उच्च-स्तरीय ब्लॉक प्रोग्रामिंग भाषा आहे. साधारणपणे ८ ते १६ वयोगटातील मुलांसाठी याची शिफारस केली जाते, परंतु https://www.scratchjr.org/ वर उपलब्ध असलेली स्क्रॅचजेआर आवृत्ती त्याहूनही लहान मुले वापरू शकतात. स्क्रॅचजेआर साइटवरील स्व-वर्णन येथे दिले आहे:

कोडिंग ही नवी साक्षरता आहे! ScratchJr च्या मदतीने, लहान मुले (वय ५-७) त्यांच्या स्वतःच्या संवादात्मक कथा आणि खेळ प्रोग्राम करू शकतात. या प्रक्रियेत, ते समस्या सोडवायला, प्रकल्प तयार करायला आणि संगणकावर सर्जनशीलपणे स्वतःला व्यक्त करायला शिकतात.

टर्टल जिओमेट्री (टीजी) (ब्लॉक लँग्वेज नाही)

जेव्हा मी हायस्कूलमध्ये भूमिती शिकवत होतो, तेव्हा मी कधीकधी माझ्या विद्यार्थ्यांना काही अगदी मूलभूत टीजी प्रोग्रामिंग शिकवत असे. यासाठी मी पायथॉन प्रोग्रामिंग भाषेतील “टर्टल” मॉड्यूलचा वापर केला. यासाठी आवश्यक असलेल्या पायथॉनचे प्रमाण खूपच कमी होते. तुमच्याकडे मॅक असल्यास, पायथॉन ऑपरेटिंग सिस्टममध्ये आधीपासूनच समाविष्ट असते. तुमच्याकडे विंडोज असल्यास, तुम्ही Python.org वरून पायथॉन विनामूल्य डाउनलोड करू शकता.

TG खूप छान आहे कारण त्यात अगदी कमी मूलभूत कमांड्स आहेत आणि तरीही ते आश्चर्यकारकपणे सुंदर चित्रे काढू शकते. “कासवाकडे” एक पेन असतो जो एकतर “वर” (चित्र काढत नाही) किंवा “खाली” (चित्र काढते) असतो. पेनमध्ये रंगासारखी वैशिष्ट्ये देखील असू शकतात, परंतु ती आवश्यक नाहीत. जर पेन खाली असेल, तर कासव एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी जाताना एक रेषा काढेल. कोणत्याही क्षणी, कासव एका विशिष्ट दिशेला तोंड करून असते आणि हालचालीच्या कमांड्स दिल्यावर ते त्याच दिशेने जाईल.

TG च्या हालचालीसाठीचे चार मूलभूत आदेश खालीलप्रमाणे आहेत:

  • पुढे – समोरच्या दिशेने इतके अंतर पुढे जा.
  • मागे – इतक्या अंतरापर्यंत मागे जा
  • बरोबर जागेवरच थांबा आणि इतक्या अंशांनी उजवीकडे वळा.
  • डावीकडे जागेवरच थांबा आणि इतक्या अंशांनी डावीकडे वळा.

इंटरनेटवर डॉन वॉटकिन्स यांनी सुमारे डझनभर अगदी सोप्या कोडच्या ओळी वापरून हे सुंदर उदाहरण रेखाटले आहे:

सामग्री-प्रतिमा

माझ्या भूमितीच्या वर्गांसाठी TG वापरण्याची मला आवडलेली गोष्ट म्हणजे, विद्यार्थ्यांना सूत्रे पाठ न करता, विशेषतः कोनांशी असलेले संबंध सहजपणे शोधता येत होते – काय काम करते हे पाहून ते ते संबंध शोधू शकत होते. तसेच, डॉन वॉटकिन्स यांनी वर दाखवल्याप्रमाणे, काही अगदी सोप्या लूपिंग आणि फंक्शन कमांड्सच्या साहाय्याने ते अप्रतिम चित्रे काढू शकत होते.

असे प्रत्यक्ष रोबोट्स विकत मिळतात जे जमिनीवर फिरताना TG कमांड्स कार्यान्वित करतात आणि पेनने चित्रे काढतात. त्यांची किंमत $50 पासून सुरू होत असल्याने ते स्वस्त नाहीत आणि तुमच्या मुलासाठी त्यांची आवड बहुधा फार काळ टिकणार नाही. तरीही, TG ला प्रत्यक्षात साकार होताना पाहणे मजेशीर असू शकते.

TG ची एक मजेदार गोष्ट म्हणजे तुम्ही ते तुमच्या मुलासोबत संगणकाचा वापर न करता करू शकता. तुम्ही तुमच्या मुलासोबत खजिना शोधण्याचा खेळ खेळू शकता, ज्यात एक व्यक्ती काहीतरी लपवते आणि एक “खजिन्याचा नकाशा” तयार करते, जो TG मधील हालचालींच्या सूचनांची एक यादी असते.

अप लपेटणे

मला आशा आहे की लहान मुलांसाठी प्रोग्रामिंगच्या शक्यतांचा हा संक्षिप्त आढावा तुम्हाला आवडला असेल. जर तुम्ही तुमच्या मुलाला प्रोग्रामिंगची ओळख करून देण्याचे ठरवले, तर कृपया हा एक सामाजिक उपक्रम ठेवण्याचा पुरेपूर प्रयत्न करा, जो तुमच्या मुलाला त्याच्या सोबतीला इतरांसोबत मिळून आवडेल. पुढच्या महिन्यात मी तुमच्या मुलासोबत आरामात गणितीय शोध कसा घ्यावा याबद्दल सांगेन.

तुमचे काही प्रश्न किंवा अभिप्राय असल्यास, कृपया आम्हाला कळवा! तुमच्याशी संवाद साधायला आम्हाला आनंद होईल. तसेच, जर तुम्हाला आमच्यासोबत सहयोग करण्यास किंवा कोणत्याही प्रकारे आम्हाला पाठिंबा देण्यास स्वारस्य असेल, तर आपण एकत्र कसे काम करू शकतो याबद्दल तुमच्याशी चर्चा करायला आम्हाला आवडेल!

जानेवारी 18, 2025

Twitter | फेसबुक | इंस्टाग्राम
अर्ली फॅमिली मॅथ ही कॅलिफोर्निया 501(c)(3) गैर-लाभकारी संस्था आहे, #87-4441486.

ख्रिस राइट Chris@EarlyFamilyMath.org

मागील पुढे