Ka, Ka, Ṣeré – Gbogbo Ọmọdé, Lojoojúmọ́!

Àwọn Ẹṣin Debre Birhan

by

Aworan alaworan nipasẹ

àwòrán-àkóónú
àwòrán-àkóónú

Ẹṣin Chalew ni ẹṣin tí ó ń fa kẹ̀kẹ́.

Ó ń ru ẹrù wúwo ní ojú ọ̀nà òkúta wẹ́wẹ́ ti Debre Birhan.

Ó ń ṣiṣẹ́ láti òwúrọ̀ títí di ìrọ̀lẹ́.

  1. Chalew ń fa ẹrù tó wúwo, ó sì ń ṣe iṣẹ́ tó le gan-an. Ǹjẹ́ o ti rí ẹranko kan tó ní láti ṣiṣẹ́?
  2. Onígun mẹ́rin jẹ́ àpẹẹrẹ tí ó ní ẹ̀gbẹ́ mẹ́rin tí ó gùn bí àwòrán ojú ìwé yìí. Tọ́ka sí àwọn àwòrán kan nínú àwòrán yìí tí ó jẹ́ onígun mẹ́rin àti àwọn mìíràn tí ó jẹ́ yípo.
  3. Àwọn onígun mẹ́rin mélòó ni o lè rí ní ibi tí o wà nísinsìnyí?
àwòrán-àkóónú

Chalew kò ní àkókò tó láti sinmi.

Kò ní oúnjẹ tó láti jẹ.

Awakọ̀ ọkọ̀ náà lù ú kí ó lè yára rìn.

  1. Báwo lo ṣe rí lára ​​rẹ nípa bí awakọ̀ náà ṣe hùwà sí Chalew?
  2. Àwọn ọ̀nà wo ni a lè gbà tọ́jú àwọn ẹranko tàbí ènìyàn láti gbìyànjú láti jẹ́ kí wọ́n ṣe ohun tí o fẹ́? Fún àwọn ènìyàn, o lè sọ pé “jọ̀wọ́,” èyí sì máa ń ṣiṣẹ́ nígbà míì.
  3. Kí ló mú kí o fẹ́ ṣe àwọn nǹkan fún àwọn ẹlòmíràn?
àwòrán-àkóónú

Lọ́jọ́ kan, gbogbo àwọn awakọ̀ kẹ̀kẹ́ náà péjọ fún ìsìnkú.

Wọ́n fi àwọn ẹṣin kẹ̀kẹ́ náà sílẹ̀ láti jẹko ní oko kan tí ó wà nítòsí.

Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í sọ̀rọ̀ nípa ipò búburú wọn.

  1. Ka iye eniyan ati iye ẹṣin. Ṣe eniyan tabi ẹṣin pọ si? melo ni o tun ku?
  2. Lo ìforígbárí kíkà ní ìpele méjì láti ka iye ẹsẹ̀ tí àwọn ènìyàn ní. Ṣé o lè forígbárí kíkà náà tó bẹ́ẹ̀?
  3. Kí ni ìwọ yóò fi sílẹ̀ láti ka iye ẹsẹ̀ tí àwọn ẹṣin ní? Iye náà pọ̀ gan-an. Ṣé o lè fo iye náà sókè tó bẹ́ẹ̀?
àwòrán-àkóónú

“Ìjánu mi kò bá mi mu. Ó lẹ̀ mọ́ ara mi jù, ó sì gé awọ ara mi,” ni ẹṣin kan sọ.

“Èmi náà, èmi náà,” ẹlòmíràn gbà.

  1. Báwo ni àwọn ẹṣin gidi ṣe ń bá ara wọn sọ̀rọ̀?
  2. Àwọn ẹ̀yà ẹṣin wo ló máa ń wá ní méjì méjì, èwo ni kò sì ní wá?
  3. Àwọn ẹ̀yà ara tí wọ́n so pọ̀ mọ́ ara wọn máa ń fara hàn ní ẹ̀gbẹ́ ara ẹṣin náà. Ǹjẹ́ o lè ronú nípa àwọn ẹranko mìíràn bí irú èyí? Ǹjẹ́ o lè ronú nípa èyíkéyìí tí kò rí bẹ́ẹ̀?
àwòrán-àkóónú

Ẹṣin àtijọ́ kan sọ̀rọ̀. “Mo fẹ́rẹ̀ẹ́ yarọ nítorí ìṣó tí wọ́n fi gún pátákò mi.”

Àwọn ẹṣin míràn ju orí wọn lọ tí wọ́n sì gbà bẹ́ẹ̀.

  1. Kí ló dé tí o rò pé àwọn tó ni ẹṣin náà fi hùwà burúkú sí wọn? Ṣé àwọn tó ni ẹṣin náà mọ̀ọ́mọ̀ ṣe burúkú, ṣé wọn kò sì mọ ohun tí wọ́n ń ṣe?
  2. Kí ni o rò pé ó yẹ kí àwọn ẹṣin náà ṣe nípa bí wọ́n ṣe ń hùwà ìkà sí wọn?
  3. Ẹṣin márùn-ún ló wà. Ìrù, etí, àti ẹsẹ̀ mélòó ló wà níbẹ̀? Ṣé o ti fo iye láti rí etí àti ẹsẹ̀, tàbí o bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú iye ìrù àti ohun méjì?
àwòrán-àkóónú

Chalew sọ pé, “A máa ń ṣiṣẹ́ kára gan-an, àmọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tó ni wá ń hùwà sí wa lọ́nà tí kò dára. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ kò mọ bí wọ́n ṣe lè tọ́jú wa.”

Gbogbo àwọn ẹṣin náà gbà bẹ́ẹ̀.

  1. Kí ni o rò pé Chalew yóò sọ pé kí wọ́n ṣe nípa ipò búburú wọn?
  2. Nínú àwòrán yìí, a so ẹṣin márùn-ún pọ̀ sí méjì pẹ̀lú ọ̀kan tó kù. Ǹjẹ́ ọ̀nà kan wà láti so ẹṣin márùn-ún wọ̀nyí pọ̀ sí méjì ní àkókò kan náà? Tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan bá wà tí a kò lè so pọ̀, ìyẹn ni a ń pè ní nọ́mbà àìdọ́gba.
  3. Ronú nípa àwọn nọ́mbà míì tó yàtọ̀. Tí o bá ní ènìyàn méjì àti iye nǹkan tó yàtọ̀, kò ṣeé ṣe láti fún wọn ní nọ́mbà kan náà, nítorí náà o kò lè pín àwọn nǹkan náà ní ọ̀nà kan náà.
àwòrán-àkóónú

“A nílò àwọn ipò tó dára jù. Ẹ jẹ́ ká lọ sí ìkọlù!” ni Chalew kéde. Àwọn ẹṣin náà kígbe!

Wọ́n pinnu láti dúró sí pápá náà títí tí àwọn awakọ̀ kẹ̀kẹ́ náà yóò fi gbà láti yípadà.

  1. Ìdádúró máa ń wáyé nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ kan bá kọ̀ láti ṣiṣẹ́ tí wọ́n sì tẹnumọ́ pé kí ilé-iṣẹ́ wọn máa tọ́jú wọn dáadáa. Àwọn ènìyàn máa ń dádúró láti rí i pé àwọn wà ní ipò iṣẹ́ tó dára jù, nígbà míì wọ́n sì máa ń ṣe é láti gba owó oṣù tó pọ̀ sí i.
  2. Kí ló léwu fún ènìyàn nígbà tí wọ́n bá ń dá iṣẹ́ sílẹ̀? (Ó lè má gba owó oṣù fún ìgbà pípẹ́, wọ́n sì lè pàdánù iṣẹ́ wọn.)
  3. Àwọn nọ́mbà tí a lè so pọ̀ ni a ń pè ní nọ́mbà déédé. Àwọn ẹṣin mẹ́fà ló wà nínú àwòrán yìí. Ṣé o lè so gbogbo wọn pọ̀? Ṣé mẹ́fà jẹ́ nọ́mbà tí kò dára tàbí pé ó tiẹ̀ jẹ́?
àwòrán-àkóónú

Àwọn awakọ̀ kẹ̀kẹ́ náà kò mọ ohun tí wọ́n máa ṣe.

“Mo le ra ẹṣin miiran,” awakọ̀ kan sọ pẹ̀lú ìgbéraga.

Ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn awakọ̀ nílò ẹṣin wọn láti fi rí owó gbọ́ bùkátà.

  1. Ènìyàn mélòó ló wà nínú àwòrán yìí? Tí o bá mú àwọn méjì tó jókòó kúrò (yọ wọ́n kúrò), mélòó ló dìde dúró?
  2. Ṣé iye ènìyàn tó yàtọ̀ tàbí tó tilẹ̀ wà nínú yàrá náà? Ṣé a lè pín wọn sí ẹgbẹ́ méjì tó dọ́gba? Tí o bá lè ṣe é, nọ́mbà tó dọ́gba ni, bí bẹ́ẹ̀ kọ́, nọ́mbà tó dọ́gba ni.
  3. Kí ló ń da àwọn onílé láàmú? Ṣé wọ́n ń ṣàníyàn nípa bí àwọn ẹṣin náà ṣe ń rí tàbí wọ́n ń ṣàníyàn nípa iṣẹ́ wọn?
àwòrán-àkóónú

Àwọn awakọ̀ náà ṣe ìpàdé láti jíròrò ìdádúró náà. Wọ́n jiyàn fún ìgbà pípẹ́.

“Bóyá àwọn ẹṣin náà tọ̀nà,” ọkùnrin kan sọ. “Kí ló dé tí wọ́n fi ní láti rí i pé àwọn ẹṣin náà dára jù?” Ẹlòmíràn béèrè.

  1. Ṣàyẹ̀wò iye ènìyàn tó kún inú yàrá náà, lẹ́yìn náà, kí o ka iye àwọn ènìyàn tó wà níbẹ̀, bí ó ti lè ṣeé ṣe tó. Ìṣirò jẹ́ àbá tí a kọ́ nípa ìmọ̀ tí a gbé kalẹ̀ lórí ìwífún díẹ̀, bíi wíwo kíákíá.
  2. Ṣíṣe ìṣirò lè jẹ́ eré tó gbádùn mọ́ni. Nígbà tí o bá ń rìn kiri, jẹ́ kí gbogbo ènìyàn ṣe ìṣirò iye àwọn nǹkan kan, lẹ́yìn náà kí o ka iye wọn dáadáa, kí o sì wo ẹni tó sún mọ́ ìdáhùn tó tọ́ jùlọ.
  3. Báwo ni àwọn tó ni ẹṣin náà ṣe mọ ohun tí wọ́n fẹ́? Ṣé àwọn ẹṣin náà bá wọn sọ̀rọ̀?
àwòrán-àkóónú

Idasesile awọn ẹṣin naa tan lati ilu Debre Birhan kọja Etiopia.

Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó mílíọ̀nù mẹ́ta ẹṣin tí kò fẹ́ ṣiṣẹ́.

“A ti jẹ tó! Ṣe nǹkan tó tọ́ sí wa!” ni wọ́n wí.

  1. Ẹṣin mílíọ̀nù mẹ́ta ló pọ̀ jù! Ṣé o lè ronú nípa ohun kan tó wà ní àyíká rẹ tó ju ọgọ́rùn-ún lọ? Ó ju ẹgbẹ̀rún lọ?
  2. Ṣé o ti gbọ́ nípa àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe ìkọlù nítòsí rẹ? Ṣé ìkọlù náà ṣiṣẹ́, tàbí àwọn olùkọlù náà ti juwọ́ sílẹ̀ kí wọ́n tó rí ohun tí wọ́n fẹ́ gbà?
  3. Kí ni o máa ń ṣe tí o bá fẹ́ nǹkan kan gan-an tí kò sì dà bíi pé o máa rí i gbà? Ṣé ó ń ṣiṣẹ́?
àwòrán-àkóónú

Nítorí náà, àwọn awakọ̀ kẹ̀kẹ́ náà ní agbára láti yípadà.

Wọ́n gbà láti mú kí àwọn ipò tó dára jù àti kí wọ́n máa ṣe gbogbo nǹkan dáadáa fún gbogbo ẹṣin.

Wọ́n kọ́ bí a ṣe ń tọ́jú àwọn ẹṣin, àti bí a ṣe ń pa wọ́n mọ́ ní ìlera.

  1. Ṣíṣe àbójútó ẹṣin dáadáa ni ohun tó tọ́ láti ṣe fún àwọn ẹṣin, ó sì jẹ́ ohun tó bọ́gbọ́n mu láti ṣe láti jẹ́ kí àwọn ẹṣin náà ṣiṣẹ́ dáadáa!
  2. Tí ó bá jẹ́ èrò rere láti tọ́jú àwọn ẹṣin dáadáa, kí ló dé tí àwọn awakọ̀ náà kò fi ń ṣe èyí láti ìgbà náà wá?
  3. Nígbà míìrán, àwọn ènìyàn máa ń ṣe ohun tó rọrùn, àmọ́ ó jẹ́ èrò búburú nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín. Ǹjẹ́ o ti fi ṣíṣe ohun kan tí o kò fẹ́ kí o ṣe sílẹ̀ rí?
àwòrán-àkóónú

Díẹ̀díẹ̀, ìgbésí ayé àwọn ẹṣin náà sunwọ̀n sí i.

Wọ́n rí oúnjẹ àti ìsinmi tó tó gbà. Wọ́n so àwọn ìdè wọn mọ́ra. Wọ́n ra bàtà tó dára jù fún pátákò wọn.

Àgbà Chalew di akọni fún gbogbo ẹṣin!

  1. Chalew fi ẹ̀mí rẹ̀ wewu, ó sì ran iṣẹ́ pàtàkì kan lọ́wọ́. Ṣé o lè ronú nípa ẹnìkan tó ti ṣe bẹ́ẹ̀?
  2. Ǹjẹ́ o ti ṣe gbogbo ohun tó o lè ṣe láti ran ẹnì kan tàbí àwùjọ àwọn ènìyàn tó nílò ìrànlọ́wọ́ lọ́wọ́ rí? Ṣé o ṣe ìyàtọ̀ fún wọn?
  3. Báwo ló ṣe máa ń rí lára ​​rẹ tó o bá ń ran àwọn ẹlòmíràn lọ́wọ́?

O ni ominira lati gba itan yii silẹ, daakọ, tumọ tabi ṣe atunṣe rẹ ki o lo awọn aworan niwọn igba ti o ba ṣe apejuwe rẹ ni ọna atẹle yii:

Àwọn Ẹṣin Debre Birhan
Òǹkọ̀wé — Mezemir Girma
Apejuwe - Yirgalem Birhanu
Èdè — Gẹ̀ẹ́sì
Ipele — Awọn ìpínrọ̀ àkọ́kọ́
© African Storybook Initiative 2020
Àwọn Ìṣẹ̀dá Àṣàyàn: Ìfàmìsí 4.0
Orísun www.africanstorybook.org

Prev
Page 1 ti 13
Itele
Back