Nūhou- HUASHIL
ʻEhā Makahiki o EFM! – Holo ka manawa a ulu aʻe nā keiki. ʻEhā makahiki i hala aku nei, ua hoʻopuka wale aku nei au i kā mākou mau mea mua ma ka pūnaewele a ke noʻonoʻo nei i ke ʻano o ka hoʻokipa ʻana a lākou e loaʻa ai. He mea kupaianaha ka ʻike ʻana i ka mea a kahi hui o ka poʻe i hoʻolaʻa ʻia i kahi kumu koʻikoʻi i hana ai mai ka hoʻomaka ʻana o EFM. Ua mamao loa mākou mai ka pau ʻana o ka hoʻokō ʻana i kā mākou mau pahuhopu, a ke hauʻoli nei mākou i kāu kōkua.
Malaki 14 - Lā Pi - Lā Makemakika Honua (IDM) - Ke hoʻopuka ʻia nei kēia nūpepa i kekahi mau lā ma mua o ka hoʻolauleʻa ʻana. I ka mahina i hala aku nei ua ʻōlelo au he mau hoʻolālā kūikawā ko ka poʻe ma hope o ke kiʻiʻoniʻoni Counted Out no ka Lā Pi. Ua kapa ka poʻe ma hope o ka IDM i kēia makahiki o ke Kiʻi Makemakika a me ka Noʻeau. E nānā i ko lākou mau manaʻo ma ka pūnaewele.
Hoʻolauleʻa ʻana i nā limahana manawaleʻa EFM
He poʻe manawaleʻa uku ʻole nā kānaka a pau ma Early Family Math. He mea nui kā mākou mau manawaleʻa no ke kōkua ʻana iā mākou e hōʻea i nā poʻe a puni ka honua. No nā mahina ʻelima i hala iho nei, ua hoʻohanohano wau i kekahi o kā mākou mau manawaleʻa kupaianaha, a e hoʻomau wau i kēlā kuʻuna i kēia mahina.
Vinicius, Nadja, Gabriel, Daniel, Gilmarcos, Gabriela, Angelo, Fernanda - Pukiki
Ua hāpai mai kekahi mau ʻōlelo i kahi nīnau hoihoi no EFM - ʻO wai ka ʻōlelo a i ʻole ka mana ʻāpana a mākou e kākoʻo ai? Makemake mākou e kākoʻo i nā mea a pau ma ka honua, akā ua liʻiliʻi loa ka EFM e hana i ka unuhi kanaka no nā mana āpau o nā ʻōlelo āpau. No ka Pukiki, ua hoʻoholo mākou i ka Pukiki Palakila, ʻoiai koʻu manaʻolana ʻo ka ʻokoʻa me ka Pukiki ʻEulopa ua like ia me ka ʻokoʻa ma waena o ka ʻōlelo Pelekania Pelekane a me ʻAmelika.
No ke aha e pono ai ka makemakika ʻohana mua? a no ke aha ʻoe i huhū ʻole ai?
E like me kaʻu i kūkākūkā ai ma nā nūpepa mua, ua hōʻike nā haʻawina he wānana nui ka hana ʻana i ka makemakika mua ma ka home i ka holomua o ke keiki ma ke kula, ma o ko lākou mau makahiki kula a ma nā kumuhana āpau. Ua hōʻike nā haʻawina ʻē aʻe he mea nui ka mea mālama e hana ana i ka Makemakika Kamaʻilio ma ka home e wānana ana i ka hoʻomākaukau makemakika holomua e hele ana i ke kula. ʻO ka mea hope loa, ua hōʻike nā haʻawina ʻē aʻe e hana nā mea mālama inā ua maopopo iā lākou he mea nui ka hana ʻana i nā hana makemakika ma ka home a he mea hiki iā lākou ke hana maʻalahi.
ʻO ia ka mea e hoʻolilo ai i nā papahana kūkulu e kākoʻo i ka makemakika mua i nā home i kekahi o nā ala kūpono loa a maikaʻi hoʻi e hoʻomaikaʻi ai i ke kaulike kaiapili!
I koʻu kākau ʻana "No ke aha e pono ai ʻo EFM?" ʻo kaʻu e nīnau nei, "No ke aha i kākoʻo ʻole ʻia ai kēia e kēlā me kēia aupuni a me nā ʻoihana nui ma ka honua?" No ke aha ʻaʻole ia he hana maopopo loa?
Pono e kākoʻo ʻia ka makemakika a me ka heluhelu ʻana ma ke ʻano he kuleana koʻikoʻi o nā kamaʻāina o ke ao holoʻokoʻa! ʻAe, aia nā pono koʻikoʻi kiʻekiʻe, e like me ka meaʻai, ka hale noho, ka palekana, ka mālama ola kino, a me ke kākoʻo naʻau, akā ʻo ka hoʻonaʻauao mua ʻana ma lalo iki o kēlā mau pono kumu a ʻoi aku ka maʻalahi o ka hoʻoponopono ʻana. No ke aha i liʻiliʻi ai ka hana ʻia a no ke aha i hiki ai iā EFM, kahi hui liʻiliʻi me ke kālā ʻole, ke hana i kahi ʻokoʻa?
No ke aha ʻoe e huhū ʻole ai i kēia kūlana?
Ua ʻike au ʻaʻohe hemahema o nā mea e hiki ai iā kākou ke hoʻonāukiuki ʻia. Akā naʻe, pehea lā e hiki ai iā ʻoe ke hoʻowahāwahā i kahi pono i maopopo a maʻalahi hoʻi e hoʻoponopono?
Ke ʻimi nei ʻo EFM e hoʻoponopono i kēia. Ke hāʻawi nei mākou i ka leo i kēia pono a ke hoʻopili nei me nā poʻe ʻē aʻe e hana ana i nā hana maikaʻi ma kēia wahi. Hāʻawi mākou i nā kumuwaiwai manuahi i nā ʻohana a me nā kumu aʻo ma nā kaiāulu āpau a puni ka honua e loaʻa ai ka makemakika mua, kūpono, pāʻani, a launa pū. Ke hiki mai ka lā e ala ai kekahi mau aupuni, nā kahua, a me nā ʻoihana nui i kēia pono, ua mākaukau kā mākou mau mea.
Nā kumu ʻē aʻe e pono ai ka EFM
Aia kekahi mea kupanaha e pili ana i nā papahana makemakika mua a me nā mea i loaʻa. Me nā ʻokoʻa liʻiliʻi loa, hāʻawi lākou i nā mana liʻiliʻi o ka makemakika i kaupalena ʻia i ke aʻo ʻana i ka makemakika maʻamau. ʻOiaʻiʻo, he mea nui nā mechanics a me nā ʻike kumu, akā he nui aku nā mea i ka makemakika ma mua o kēlā. Ma waena o nā aʻo hoʻonaʻauao āpau, hana ʻia ka makemakika papa ma ka liʻiliʻi loa e like me ka mea a nā poʻe loea e hana nei i kā lākou hana - a he mea kupanaha ka poʻe kakaikahi i ʻike i kēia.
E like me ka mea a Paul Lockhart i kuhikuhi ai ma A Mathematician's Lament (he puke a he PDF manuahi i loaʻa ma ka pūnaewele), ua hoʻolālā ʻia ka hapa nui o nā polokalamu makemakika e aʻo i ka mana ʻino loa o ka makemakika ma ke ʻano luhi loa. Ke hoʻohana nei i kāna hoʻohālikelike, e hoʻolilo anei ʻoe i nā makahiki ma mua o ke kulanui e aʻo ana i ke mele ma ke aʻo wale ʻana i ka heluhelu ʻana i nā memo, nā chords, a me nā unahi? ʻAʻole anei ʻoe e aʻo pū i ke mele ʻana, a me ka pāʻani ʻana a me ka hoʻolohe ʻana i ke mele?
ʻO ka heluhelu ʻana i nā nota, nā leo mele, a me nā unahi wale nō ka mea e hana nei ma ka hapa nui o nā papahana makemakika, a he mea pōʻino moʻomeheu ia. He nui nā mea hou aku e hāʻawi aku ai ka makemakika i kēlā me kēia keiki.
Ua kākau ʻo Francis Su i ka "Mathematics for Human Flourishing," kahi e wehewehe nani ana i ka hohonu o nā mea a ka makemakika e hāʻawi ai. Ma waho aʻe o ka nani o ka makemakika a me kona hiki ke hoʻoulu i ke kahaha, he mea hana ikaika ia no ke kūkulu ʻana i nā pono pilikino. Ua kamaʻilio ʻo ia e pili ana i ka pono o ke kaiāulu no ka makemakika, e like me ka pono o nā paka, nā hale hōʻikeʻike, a me nā ʻaha mele.
ʻO ka nui o nā mea hiki i ka makemakika ke lawe mai i ke kanaka ua nalowale loa inā e aʻo ʻia ma ke ʻano he ʻano o nā haʻilula a me nā mīkini luhi. ʻO ka mea i aʻo ʻia e pili ana iā ʻoe iho i ka wā e hoʻomau nei a hakakā me kahi pilikia makemakika hiki ke aʻo ʻia ma kekahi mau ʻano ʻē aʻe ma ke kula. ʻO ka hōʻike ʻana i nā hiʻohiʻona nani i manaʻo ʻole ʻia i hakakā nui ʻia a loaʻa he mau manawa hoʻomāʻona loa. Pono kēlā me kēia keiki e loaʻa ia mau ʻike.
Hāʻawi ʻo EFM i nā pāʻani a me nā puʻupuʻu e hana ʻia ma nā hui kaiaulu no ka mea ke manaʻoʻiʻo nei mākou he mau ala hoihoi kēia mau hana a me nā wahi e hoʻokomo maoli ai i kahi keiki me ka hoʻoponopono pilikia, a no ka mea ke manaʻoʻiʻo nei mākou, i mea e hoʻokō ai, pono ka makemakika he mea pāʻani a paʻakikī hoʻi.
No ke aha e pono ai ka makemakika kula mua?
Ma kahi o hoʻokahi makahiki i hala aku nei, ua hoʻomaka ʻo EFM e hoʻomohala i kahi polokalamu manuahi, ʻo Early School Math, i mea hana e kōkua i nā kumu makemakika mua. ʻO ka pono i lawe mua ʻia mai iā mākou, ʻo ia nā kumu i hoʻolimalima ʻia ma nā wahi kuaʻāina he nui o ʻApelika ʻaʻohe o lākou ʻike, ʻaʻohe komo i ka hoʻomohala ʻoihana, a me nā kumuwaiwai liʻiliʻi a ʻaʻohe paha. Ma hope o ke aʻo hou ʻana, ua ʻike mākou ua pālahalaha kēia pono i nā wahi he nui o ka honua me nā ʻāpana o ʻAmelika Hui Pū ʻIa.
Pehea lā e hiki ai kēia? No ke aha i waiho ʻia ai ka hoʻonaʻauao makemakika, kahi mea nui i kēlā me kēia kanaka a me ke kaiāulu, me ke kākoʻo liʻiliʻi ma nā wahi he nui?
ʻO ka pane a EFM, ʻo ia ke hana i kahi kumuwaiwai e like me ka mea e pono ai nā kumu a ʻaʻohe mea ʻē aʻe. Ke hana nei mākou i kahi mea pono nona ka hoʻolālā ʻaʻole i kauoha ʻia e nā koi bureaucratic e nānā i kēlā me kēia pahu a i ʻole e hoʻokō i kēlā me kēia kūlana maikaʻi - pane ia i nā pono maoli a kūpono. Ma waho aʻe o kēlā mau kumu me ke komo ʻole i nā kumuwaiwai, nui loa nā kumu makemakika i hana nui ʻia, hoʻomaʻamaʻa ʻole ʻia, a kākoʻo ʻole ʻia, ʻaʻohe manawa e heluhelu ai i 20 mau ʻaoʻao e kiʻi i hoʻokahi manaʻo pono.
Hoʻopiʻi
Makemake au e noho wau i kahi honua kahi i pono ʻole ai ʻo EFM. Makemake au e ʻike nā kānaka a pau he pono i kēlā me kēia keiki ke aʻo maikaʻi i ka makemakika e like me kā lākou ʻike ʻana he pono i ke keiki ke heluhelu a heluhelu ʻia aku. Ma muli o kona holomua i nā makahiki ʻehā mua, e hoʻomau ka EFM i ka hana e hoʻololi i ko kākou honua. E hui pū ʻoe me mākou?
Inā he mau nīnau a manaʻo paha kāu, e ʻoluʻolu e hoʻouna mai iā mākou! E hauʻoli mākou i ka manawa kūpono e kamaʻilio pū me ʻoe. Eia kekahi, inā makemake ʻoe e hana pū me mākou a i ʻole e kākoʻo iā mākou ma kekahi ʻano, makemake mākou e kamaʻilio pū me ʻoe e pili ana i nā ala e hiki ai iā mākou ke hana pū!
March 12, 2025
Twitter | Facebook | Instagram
He hui waiwai ʻole ʻo Early Family Math ma Kaleponi 501(c)(3), #87-4441486.
ʻO Chris Wright Chris@EarlyFamilyMath.org