Ağustos 2026

Haberler

Haftalık Harika – 18 Temmuz'dan itibaren başlayan bu proje, EFM web sitesine kayıt olan 1300'den fazla öğretmene haftalık ücretsiz "harikalar" (bulmacalar ve oyunlar) içeren bir e-posta gönderiyor . Bu e-postalar kopyalanarak öğretmenlerin ailelerinin evlerine gönderilecek. Öğretmenlerin matematiğin bu yönünü aileleriyle paylaşmalarını kolaylaştırmak istiyoruz. Bir diğer kullanım alanı ise öğretmenlerin sınıftaki Haftanın Bulmacası programını desteklemektir. Materyal için üç sınıf seviyesi aralığı bulunmaktadır: Anaokulu-2. sınıf, 1-4. sınıf ve 2-5. sınıf.

Web sitesi – EFM web sitesinin yeni sürümü gelişmeye ve dünya çapında ilgi çekmeye devam ediyor. Artık günde ortalama 1000'den fazla ziyaretçimiz var ve ziyaretçilerimiz (artık 100'den fazla dil desteği sunmamız sayesinde) daha çeşitli ülkelerden geliyor.

Araştırmalar Ne Gösteriyor Tam Olarak?

Eğitim dünyası, "araştırmaya dayalı" programlar veya yöntemlerle dolu. Birçok eğitim kurumu, (sanki personelleri bunları değerlendiremeyecekmiş gibi) araştırmalarla desteklenmeyen materyalleri kabul etmiyor. "Araştırmalar gösteriyor ki" altın cümlesi, kabul için gerekli ve otomatik bir bilet haline geldi.

Şahsen ben, erken matematik eğitiminin ne kadar önemli olduğunu gösteren araştırmalardan alıntı yapmaktan çekinmedim. Meslektaşım Clarence Ames'in dediği gibi, araştırmalar gösteriyor ki, anaokuluna başlarken matematik hazırlığı, insanların önem verdiği her şeyin en iyi göstergesidir. Bu konuya daha sonra değineceğiz.

Ancak, çalışmaların neleri gösterdiğine ve neleri göstermediğine ve bunları nasıl uygulayacağınıza dikkat etmenizi rica ederim. Sonuçlar mantıklı mı? Gizli sınırlamalar var mı? Göz ardı edilen veya dikkate alınmayan karıştırıcı özellikler var mı? Araştırmacılar belirli sonuç türlerini ararken diğerlerini görmezden gelmekten memnun muydular?

Mark Twain'in otobiyografisinde ünlü bir söz vardır: "Üç çeşit yalan vardır: yalanlar, lanetli yalanlar ve istatistikler." Gördüğüm bazı çalışmalar hakkında da benzer bir şey söylemek cazip geliyor.

Örnek 1 – Erken Matematik Eğitimi Çalışmaları

En az 20 yıldır, bir çocuğun anaokuluna başlarkenki matematik hazırlığının, tüm okul yıllarında ve tüm disiplinlerdeki başarısının en iyi göstergesi olduğu kabul edilmektedir. Bu ilk çalışmalar, bağımsız araştırma ekipleri tarafından destekleyici sonuçlarla daha da geliştirilmiştir. Daha sonraki çalışmalar, çok erken yaşta yapılan matematik çalışmalarının yürütücü işlevleri geliştirmede mükemmel olduğunu gösterdikçe, bu ilk sonuçlar giderek daha anlamlı hale gelmiştir. Bir çocuğun yürütücü işlevlerinin geliştirilmesi, planlama, dikkat odaklama, duyguları yönetme, görevleri dengeleme ve hedeflere ulaşma yeteneğini geliştirir; ayrıca nezaket ve empati gibi ilişkili, ancak şaşırtıcı özellikleri de geliştirir.

Bu çalışmaların dünyası bana mantıklı ve çok sağlam geliyor. Ancak, bazı ebeveynlerin bu bilgiyi nasıl kullandıkları o kadar sağlam değil. Erken matematik eğitiminin önemini duyan ilgili ebeveynler, genellikle çocuklarının matematik eğitimine "ciddi" yaklaşmaya karar veriyorlar; bilgi kartları, çalışma kitapları ve matematik alıştırmalarının elektronik oyunlaştırmalarını kullanıyorlar. Anaokuluna güçlü temel matematik becerileriyle girecek bir çocuk yetiştirirken, aynı zamanda matematiği sevmeyecek ve onda hiçbir güzellik veya neşe görmeyecek bir çocuk da yetiştiriyorlar. Bu tür sonuçlardan dolayı çalışmaları suçlayamam, ancak insanların gerçekten neler olup bittiğini ve bunu en iyi nasıl başarabileceklerini daha derinlemesine düşünmelerini rica edebilirim.

Örnek 2 – Önemli Olan Şeyleri Tesadüfen Öğrenmem

Sınıfta öğretmenlik yaparken, 7-12. sınıf öğrencilerine problem tabanlı öğrenmeyi (PBL) tanıttım. Bunu kullandıktan sonra, herhangi bir bilimsel araştırmaya dayanmadan, öğretimimde büyük bir gelişme olduğuna ikna oldum. Ancak aileler, bu yeni ve alışılmadık yöntemin çocuklarının eğitim gidişatına zarar vermediğinden emin olmak istediler. SAT ve AP puanları gibi araştırılması ve anlaşılması kolay ölçütlere bakmak istediler. Yıllar sonra matematik bölümümüz bu baskıya boyun eğdi ve öğrencilerimizin SAT puanlarının belki biraz daha iyi olduğunu, ancak kesinlikle daha kötü olmadığını gösteren bir iç araştırma yaptı.

Tesadüfen, aynı dönemde kendi başıma küçük bir araştırma yapmaya başladım. Her yıl geometri derslerimde azmin değeri üzerine yarım günlük bir ders işliyor ve ardından ödev olarak bazı okumalar veriyordum. Bu derse, beş Platonik cismin modellerini sınıfın önüne koyarak ve neden sadece bu beş cismin olduğunu sorarak başlıyordum. Öğrenciler için bu, çözebilecekleri bir problem gibi görünüyordu, ancak aslında yılın başlarında ihtiyaç duydukları tüm araçlara sahip olmaları için biraz erken bir dönemdi. Bu egzersizin amacı, durup cevabı benden beklemeden önce ne kadar süre düşüneceklerini görmekti.

Problem tabanlı öğrenmeyi kullanmaya başlamadan önceki iki yıl boyunca, öğrencilerin pes etme süreleri 30 ila 90 saniye arasında değişiyordu. Problem tabanlı öğrenmeden sonra, sınıflarım beş dakika sonra bile bu problem üzerinde çalışmaya devam ediyordu! Öğrenciler, azim ve problem çözme tekniklerini öğrenmişlerdi; bu da onlara devam etme konusunda özgüven ve ilgi kazandırmıştı. Birbirleriyle çalışmayı, fikirleri tartışmayı ve beyaz tahtaya çıkıp gruplar halinde çalışmayı öğrenmişlerdi. Zor problemler, imkansız olarak görülüp iki dakikadan fazla sürerse bir kenara atılmak yerine, üstesinden gelinmesi ve keyif alınması gereken problemler olarak algılanmalıydı.

Kabul etmeliyim ki bu çok küçük bir çalışmaydı. Ancak, sonuçlar yıllar boyunca tutarlıydı ve beni hayrete düşürdü. Öğrencilerimin SAT sınavında çıkacaklarından çok daha değerli şeyler öğrendiklerine dair kanıtlar vardı. Sadece SAT puanlarına baksaydınız, bu öğretim yöntemindeki değişikliğin pek bir önemi olmadığını düşünürdünüz.

Araştırma sonuçlarına bakarken, genel tabloya çok dikkat etmeniz gerekiyor. Çoğu zaman, araştırmaların daha niteliksel özellikleri ölçmesi çok zordur.

Örnek 3 – Çocuklarının sınav sonuçları daha iyi olan ülkeler

Ülkelerin matematik eğitimindeki başarı sıralamasına dair karşılaştırmaları hepimiz gördük. PISA, bu amaçla sıklıkla kullanılan uluslararası bir testtir ve oldukça iyi bir testtir. Bu karşılaştırmaların zorluğu, nispeten kısa bir testin çocuklarımız için önem verdiğimiz her şeyi ele almasının mümkün olmamasıdır. Böyle bir test olsa bile, bu temelde nasıl bir sıralama oluşturulur? İnsanlar anlaşılması ve uygulanması kolay normlar istiyor.

Örnek 2'de gördüğünüz gibi, azim, kararlılık, problem çözme becerileri, fikirlerin mantıklı bir şekilde iletilmesi, yaratıcılık ve hatta matematiğe duyulan sevgi gibi ölçülmesi ve karşılaştırılması çok zor şeyler var. Sadece kalkülüs konusunda başarılı olan ancak matematik söz konusu olduğunda hayal gücünden yoksun ve kavrayıştan mahrum öğrenciler yetiştirmenin ne faydası var?

Bu ülke karşılaştırmalarına bakarken, ilk puanların ötesine geçip, bir ülkenin yöntemlerini kullanmaya kalkışmadan önce gerçekte neler olup bittiğini daha iyi anlamaya çalışın.

Örnek 4 – Kısa vadeli başarı?

Aileler için geliştirilmiş bir erken matematik programını biliyorum; bu program, materyallerini kullanan aileler üzerinde bir araştırma yapmıştı. Program, araştırmaya katılan çocukların, programı kullanmayan ailelere kıyasla nispeten kısa bir süre içinde önemli ilerleme kaydettiğini övünerek anlatıyordu.

Kulağa gerçekten iyi geliyor. Ama daha derine inelim. Akla gelen bir soru şu: Aileler, normalde yapacaklarından daha fazla matematiğe odaklanmalarını sağlayan herhangi bir şeyden ne kadar fayda gördüler? Çalışma, bu programı diğer matematik programlarıyla karşılaştırmadı. Belki de diğer matematik müdahaleleri çok daha iyi olabilirdi?

Çalışmada göz ardı edilen önemli bir nokta, ailelerin programa ne kadar süreyle devam ettiğiydi. Bu tür programların neredeyse tamamında, bu program da dahil olmak üzere, katılımda 4 ila 9 ay arasında dramatik bir düşüş yaşandığını söyleyen bir araştırmacıyla konuştum. Peki, ailelerin programa devam etmediği bir program ne kadar faydalı olabilir? Belki de katılımı sürdürmenin bir yolu vardır – bilmiyoruz.

Araştırma fonlarında yaşanan kıtlık nedeniyle, bir programın incelenmesinin tek yolu genellikle programın bunu finanse etmesidir. Bu tür bir çalışma, belirli bir yöntemin etkinliğini gösterme isteğiyle yönlendirilir; bu nedenle, olumlu sonuçlar elde edildikten sonra çalışmanın olası tüm eksikliklerini açıklamak için genellikle çok az motivasyona sahiptir. Bir program, yöntemlerinin bir iyileştirme olduğunu gösteren bir çalışmayı finanse edebilecek kadar mali desteğe sahipse, bu size ne kadar güven vermelidir? Birçok çalışma bu tuzaklardan kaçınmaya özen gösterir, ancak hepsi değil.

Örnek 5 – Daha iyi bir yöntem?

Birileri, her kartta bir matematiksel işlem ailesi bulunan matematiksel bilgi kartları tasarladı. Bu kartları kullanarak Meksika'nın bazı bölgelerinde bir çalışma yaptılar. Çalışma çok olumlu sonuçlar verdi ve matematiksel işlem akıcılığında büyük bir gelişme gösterdi. Her okul gidip bu kartlardan almalı. Ya da almamalı mı?

Çalışmada öğretmenlere bu yöntem konusunda eğitim verildi. Bu kartların kullanımı, mevcut minimal matematiksel gerçek öğretimiyle karşılaştırıldı. Kartlar ve ek öğretmen eğitimiyle matematiksel gerçekleri hatırlama becerisinin gelişmesi şaşırtıcı değil.

Kartların kullanımı diğer öğretim yöntemleriyle karşılaştırılmamıştır. EFM, akıcılığı artırmak için matematik bulmacaları ve oyunlarını kullanmanın güçlü bir savunucusudur; bu yöntemlerin, bilgi kartları ve çalışma sayfalarına kıyasla daha ilgi çekici, eğlenceli ve daha derin bir anlayış sağladığını düşünüyoruz (bunu destekleyecek bir çalışmamız yok). Bu yeni kartları kullanmak, çok az şey yapmaktan daha iyidir, ancak belki de diğer bazı yöntemler kadar iyi değildir. Bunun cevabını bilmiyoruz çünkü çalışma yöntemleri karşılaştırmadı. Yine de, çalışma size kartların doğru yöntem olduğunu düşündürebilir (ve belki de öyledir).

Örnek 6 – Kenya'da EFM

Araştırma yapılması yönündeki baskılara boyun eğen EFM, Kenya'da iki küçük ve düşük maliyetli araştırma yapmak üzere başka bir kuruluşla ortaklık kurdu. Araştırmalar sadece altı hafta sürdü, 100'den az aileyi kapsadı ve ailelerin katılımı tutarsızdı.

Size her iki çalışmadan da, EFM mobil uygulamasının evde matematik yapmaya yönelik tutumlarını nasıl değiştirdiğine dair harika şeyler gösteren bakıcı alıntıları verebilirim (acaba çalışmayı yürütenlerin istediğini düşündükleri şeyleri mi söylüyorlardı?). Alıntıları çok beğensem ve onları onaylayıcı bulsam da, gerçek çalışmalar çok küçük ve yeterince iyi yapılmamıştı. Yine de, tüm bunları kolayca gizleyebilir ve sadece şunu söyleyebilirim: "Kenya'daki çalışmalarımız, EFM uygulamasının ailelerin matematik tutumlarını iyileştirdiğini gösteriyor" – bunu yapsam bile neyi gizlediğimi keşfetmeniz pek olası olmaz.

Örnek 7 – Karıştırıcı faktörler

Eğitim yöntemlerini karşılaştırmayı zorlaştıran ve iyi niyetli ve dikkatli çalışmalar yapmayı güçleştiren birçok etken vardır. Öğrenciler homojen değildir. Öğrenciler mahalleden mahalleye, hatta aynı yerde yıldan yıla bile farklılık gösterebilir. Öğretmenler de son derece farklılık gösterebilir; zayıf bir öğretmenin elindeki iyi bir yöntem felakete yol açabilirken, güçlü bir öğretmene zorla uygulanan zayıf yöntemler yine de iyi sonuçlar verebilir. Bu karıştırıcı faktörler her zaman açık değildir, ancak sonuçları anlamak için genellikle çok önemlidir.

Sarmak

Tüm araştırmaları kınamıyorum. İyi yapılmış, bilgilendirici ve karmaşık durumlara açıklık ve içgörü kazandıran birçok mükemmel araştırma var. Ancak, yeni bir araştırmayı okurken dikkatli ve düşünceli olmanızı rica ediyorum. Araştırmanın (kasıtlı veya kasıtsız olarak) hangi faktörleri dışarıda bırakmış olabileceğini ve araştırmanın kim tarafından finanse edildiğini veya yürütüldüğünü kendinize sorun. Ayrıca, sonuçların mantıklı olup olmadığına ve mevcut anlayışlarınızla uyumlu olup olmadığına bakın.

Son olarak, büyük ve iyi tasarlanmış araştırmalar yürütmek için yeterli fonu olmayan küçük bir kar amacı gütmeyen kuruluşu yöneten biri olarak, "araştırma destekli" sihirli ifadesiyle desteklenmeyen materyalleri kullanmaya açık olmanızı rica ediyorum; bu materyaller ve yaklaşımlar, daha iyi fonlanan muadillerinden en az onlar kadar iyi veya daha iyi olabilir!