Kapotte rekenmachine – 1
Je hebt een rekenmachine die helemaal kapot is. De enige toetsen die nog werken zijn 4, 7, + en -. Zelfs met deze beperkte mogelijkheden kun je elk getal maken. Bijvoorbeeld:
1 = 4 + 4 – 7
2 = 4 + 4 + 4 + 4 – 7 – 7
DE UITDAGING
Laat zien dat deze rekenmachine alle getallen van 1 tot en met 12 kan maken.

EXPLORATION
Vervang 4 en 7 door andere getallenparen. Wanneer is het mogelijk om alle getallen van 1 tot en met 12 te krijgen, en wanneer is het onmogelijk? Kun je naar een getallenpaar kijken en voorspellen wat er zal gebeuren?
Notes
DE UITDAGING
De leerlingen experimenteren met alle getallen die kunnen ontstaan door een willekeurig veelvoud van 4 op te tellen bij een willekeurig veelvoud van 7. Zonder dat ze dit te horen krijgen, bestuderen ze de stelling van Bézout. Deze stelling zegt dat alle mogelijke combinaties van de veelvouden (zowel positief als negatief) van twee getallen de verzameling vormen van de veelvouden van de grootste gemene deler van die twee getallen. De grootste gemene deler van 4 en 7 is 1, dus zouden we alle mogelijke getallen moeten kunnen verkrijgen. Bovendien zijn er oneindig veel manieren om elk getal te verkrijgen.
Hier volgen enkele voorbeelden van de getallen van 1 tot en met 12:
- 1 = 4 + 4 – 7 = 9 x 4 – 5 x 7 = 16 x 4 – 9 x 7
- 2 = 7 + 7 – 4 – 4 – 4 = 6 x 7 – 10 x 4 = 10 x 7 – 17 x 4
- 3 = 7 – 4 = 5 x 7 – 8 x 4 = 9 x 7 – 15 x 4
- 4 = 4 = 4 x 7 – 6 x 4 = 8 x 7 – 13 x 4
- 5 = 3 x 4 – 7
- 6 = 2 x 7 – 2 x 4
- 7 = 7
- 8 = 2x4
- 9 = 3 x 7 – 3 x 4
- 10 = 2 x 7 – 4
- 11 = 4 + 7
- 12 = 3x4
Als je eenmaal een combinatie hebt gevonden voor de grootste gemene deler, kun je die gebruiken om elk willekeurig veelvoud van die grootste gemene deler te berekenen. Voor 4 en 7 is één manier om 1 te krijgen: 2 x 4 – 7. We kunnen elk ander getal, zoals 23, berekenen door 23 = 23 (2 x 4 – 7) = 46 x 4 – 23 x 7. Zodra we één oplossing voor een getal hebben, kunnen we alle andere oplossingen vinden door er 0 bij op te tellen (ik weet dat dat vreemd klinkt). Bijvoorbeeld: 1 = 2 x 4 – 7 = (2 x 4 – 7) + (7 x 4 – 4 x 7) = 9 x 4 – 5 x 7. We kunnen elk willekeurig veelvoud van (7 x 4 – 4 x 7) optellen zonder dat de waarde verandert.
EXPLORATION
Zoals hierboven vermeld, levert dit proces precies alle veelvouden op van de grootste gemene deler van de twee getallen. Als die GGD 1 is, worden alle getallen gegenereerd.
Neem bijvoorbeeld 4 en 6. Hun grootste gemene deler (GGD) is 2. Elke combinatie van veelvouden van 4 en 6 zal altijd even zijn, dus het is onmogelijk om elk getal te produceren. Dit wordt duidelijker als je 4 en 6 ziet als 2 keer 2 en 3. Je weet dat de som van veelvouden van 2 en 3 alle getallen oplevert, omdat ze relatief priem zijn. 4 en 6 vermenigvuldigen die som echter met 2, en daarom krijg je alle veelvouden van 2!